Zorgvuldige besluitvorming begint bij eerlijke informatie
Het college van Lochem werkt aan de besluitvorming over de uitbreiding van pluimveestallen aan de Hietland in Barchem. Het gaat om een grootschalig plan voor nieuwe stallen met ruim 101.500 vleeskuikens, gelegen in het buitengebied en in de directe nabijheid van kwetsbare natuur, waaronder een Natura 2000-gebied.
Juist bij dit soort ingrijpende plannen mag worden verwacht dat inwoners correct, volledig en tijdig worden geïnformeerd en dat hun recht op inspraak serieus wordt genomen. In deze procedure is dat niet gebeurd. Door een fundamentele fout in een officiële bekendmaking zijn inwoners op het verkeerde been gezet, met mogelijk grote gevolgen voor hun mogelijkheid om een zienswijze in te dienen.
Het college heeft deze fout formeel gecorrigeerd, maar daarmee is het probleem niet opgelost.
Wat ging er mis?
Voor dit plan loopt een uitgebreide vergunningprocedure. Daarin speelt de verklaring van geen bedenkingen (Vvgb) een cruciale rol. Dit is een formeel besluit van de gemeenteraad dat nodig is voordat het college een omgevingsvergunning kan verlenen voor een plan dat niet past binnen het bestemmingsplan.
In de officiële bekendmaking van het ontwerpbesluit werd echter ten onrechte vermeld dat zienswijzen konden worden ingediend op het voornemen tot weigering van de verklaring van geen bedenkingen, terwijl het in werkelijkheid gaat om het verlenen daarvan. Dat is geen kleine verschrijving, maar een fout die de betekenis van het besluit volledig omdraait.
Wie leest dat een verklaring van geen bedenkingen wordt geweigerd, kan redelijkerwijs concluderen dat reageren niet (meer) nodig of zinvol is. Inwoners zijn hierdoor op het verkeerde been gezet en kunnen hebben afgezien van het indienen van een zienswijze.
Vragen gesteld, maar volgens college is er niets aan de hand
Om deze onzorgvuldigheid aan de orde te stellen heeft LochemGroen! in december schriftelijke vragen gesteld aan het college. Deze vragen zijn onlangs beantwoord; het college beschouwt het als tekstuele fout die geen gevolgen heeft voor inwoners.
Ondertussen heeft het college wél een rectificatie gepubliceerd, terwijl het bijbehorende raadsvoorstel inmiddels formeel bij de gemeenteraad ligt. Deze rectificatie is gepubliceerd zonder zichtbare betrokkenheid van de raad, terwijl juist de raad een sleutelrol speelt bij de verklaring van geen bedenkingen. In de rectificatie is het woord ‘weigering’ geschrapt. Het college stelt daarbij dat de onderliggende ontwerpbesluiten ongewijzigd blijven en dat er geen nieuwe mogelijkheid komt om zienswijzen in te dienen.
Rectificatie is geen herstel van participatie
Volgens het college volstaat een rectificatie. De vraag is of dat ook volstaat voor zorgvuldige en geloofwaardige besluitvorming. Het gaat hier niet om een inhoudelijk oordeel over het plan, maar om de vraag of inwoners op het juiste moment en op de juiste manier zijn geïnformeerd om hun mening te kunnen geven.
Het recht om een zienswijze in te dienen is een essentieel onderdeel van formele participatie. Dat recht is niet gebaat bij een correctie achteraf, wanneer geen nieuwe mogelijkheid wordt geboden om alsnog te reageren.
“Het gaat hier niet om een tikfout, maar om een fout die de betekenis van het besluit volledig omdraait,” zegt Karen IJssels, fractievertegenwoordiger van LochemGroen!. “Als inwoners hierdoor hebben afgezien van het indienen van een zienswijze, dan is dat een serieus probleem dat je niet oplost met een simpele rectificatie.”
Niet alleen inwoners en de raad, maar ook de initiatiefnemer heeft recht op een juridisch deugdelijke en zorgvuldig doorlopen procedure. Niemand is gebaat bij een besluit dat later sneuvelt omdat de procedure niet op orde is.
Participatie is geen formaliteit
Het college beperkt zich nu tot een formele correctie, zonder zichtbaar stil te staan bij het effect van de fout op participatie en vertrouwen, en zonder de raad daarbij te betrekken. Dat roept een principiële vraag op:
Is participatie iets wat je formeel afhandelt, of iets wat je actief beschermt?
LochemGroen! kiest duidelijk voor het laatste. Zorgvuldigheid en transparantie zijn geen bijzaak. Juist bij ingrijpende besluiten in het buitengebied moet iedereen erop kunnen vertrouwen dat de procedure klopt en dat participatie serieus wordt genomen – niet alleen op papier, maar ook in de praktijk.
Een zorgvuldig proces aan de voorkant voorkomt langdurige bezwaar- en beroepsprocedures achteraf. Dat is in het belang van alle betrokkenen én van het vertrouwen in het gemeentebestuur.